arrow-left-lightarrow-leftarrow-right-lightarrow-rightarrow-thin-left arrow-thin-right browser-search cup heart indicator laptop layers layout-4boxes layout-sideleft mail-heart mail map-pin mixer mouse nav paintbucket pencil-ruler phone picture play video
Insights On Topic

Veranderen is rouwen

Een persoonlijk verhaal over de impact van een organisatieverandering
Tekst: RENATA BOLTENDAL

Stel je voor: je doet ruim 25 jaar uitstekend en naar volle tevredenheid je werk en dan krijg je te horen dat jouw afdeling wordt opgeheven en dat jouw werk wordt uitbesteed. Het overkwam Loek Floris, verantwoordelijk voor het onderhoud van een vijftal begraafplaatsen in Gemeente Hollands Kroon.

Ik ontmoette Loek tijdens een workshop Persoonlijke Balans, die ik regelmatig binnen de Hollands Kroon Academie verzorg. Alle veranderingen binnen deze vooruitstrevende gemeente waren hem niet in de koude kleren gaan zitten. Taken, waaronder het onderhoud op de begraafplaatsen, werden uitbesteed om efficiënter en effectiever te werken. Er bleef wel een interne onderhoudsdienst bestaan, maar of Loek daar opnieuw een plek zou krijgen was onzeker. En wilde hij dit wel? Door alle veranderingen was Loek op z’n zachtst gezegd uit balans geraakt.

Loek: “Ik voerde mijn werk zo uit dat de begraafplaatsen er altijd knappies uitzagen voor de nabestaanden die er komen. Mooi en dankbaar werk. Hoe zou het worden als een aannemer dit werk ging overnemen? Ik voelde mij onzeker en wilde er alles aan doen om ervoor te zorgen dat het werk goed werd uitgevoerd. Maar hoe? En waar kwam ik zelf weer aan het werk?”

Tijdens de workshop kregen de deelnemers handvatten om opnieuw vanuit eigen kracht en meer in balans te werken. Duidelijk was dat Loek meer ondersteuning nodig had en dat werd hem door de werkgever gegund in de vorm van persoonlijke coaching.

Doel van het coachingstraject was om Loek klaar te stomen voor de toekomst. De focus lag op het verhogen van zijn weerbaarheid bij veranderingen op het werk. Wat wilde hij zelf? Waar lagen zijn kwaliteiten? Hoe kon hij bewust zijn eigen (wils)kracht inzetten en er opnieuw het beste van maken? De eerste stap was het loslaten van het werk dat Loek naar eigen inzicht had ingericht en waar hij zich verantwoordelijk voor voelde.

Afscheid
Daar zat precies het venijn. Zelf dagelijks geconfronteerd met rouw en afscheid, bleek het afscheid nemen van dit werk een lastige klus. En dat ging verder dan de vraag of het werk door een ander nog wel netjes en met respect zou worden gedaan. Met veel doorvragen en kleine stapjes ontdekten we dat Loek gebonden was aan deze plek, de plek van de dood. Hij vond het leven soms ingewikkeld en verbleef daarom graag op ‘zijn’ begraafplaats. Daar kon hij zich in alle rust even onttrekken aan de drukte en uitdagingen van het leven. Dit was zijn manier om af en toe even ‘uit het leven te stappen’ om na een productieve werkdag weer tevreden en voldaan naar huis terug te keren. Dit was zijn missie en die vervulde hij maar wat graag.

Rouw
Gedurende de coaching voelde Loek zijn ‘verlangen’ naar de dood, gelukkig zonder daarop actie te willen ondernemen. Loek hield ook van het leven, het werd hem alleen af en toe te veel. Vooral toen een nichtje een poging deed tot suïcide, raakte hem dat diep. Breder kijkend, bleek dit thema regelmatig terug te komen in het gehele familiesysteem. Het toelaten en erkennen van gevoelens van rouw was een noodzakelijke stap in Loeks proces. De behoefte om soms dichtbij de dood te zijn, werd vervuld in zijn dagelijks werk. Nu dit dreigde te veranderen, kon Loek niet anders dan zich hiertegen verzetten. Hij was gebonden aan zijn werk op de begraafplaatsen en had dit nodig om te functioneren en in balans te blijven. Het wegvallen van zijn werk, bracht Loek onzekerheid en lichamelijke klachten.

De volgende stap was om dit verlangen op een nieuwe manier vorm te geven. Schrijven was iets dat Loek goed lag en hij schreef een prachtig verhaal over een ondergedoken Joods meisje uit de Tweede Wereldoorlog. Toen de gemeente haar graf wilde ruimen omdat de nabestaanden onbekend waren, was hij op onderzoek uitgegaan en had hij er uiteindelijk voor gezorgd dat haar gedenksteen was behouden. Door het opschrijven van dit verhaal veranderde gebondenheid in verbondenheid. Hij voelde nu de vrije keuze om invulling te geven aan zijn werk en leven. Het toelaten van gevoelens zorgde er ook voor dat Loek weer kon genieten, iets wat lange tijd niet het geval was geweest. Er ontstond ruimte en samen bekeken we hoe om te gaan met de veranderingen in de organisatie.

Het leven opnieuw omarmen
Loek moest een keuze maken tussen regulier onderhoudswerk of werken in de ploeg die storingen afhandelt. Hij koos voor het laatste en nam deel aan een sollicitatieronde waarbij niet gekeken werd naar werkervaring, maar vooral naar wie je bent als persoon.

Loek: “Ik had er moeite mee dat we op enthousiasme werden beoordeeld en niet op vakkennis en ervaring. Mensen kunnen zich tijdelijk enorm opladen voor iets en zich dan anders laten zien dan ze werkelijk zijn. Maar ik ben meer van de no-nonsens, doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg. Ik vond het lastig om te horen dat ik ‘met de hakken over sloot door was’, vooral omdat ik weet wat ik allemaal kan.”

Nog drie gesprekken waren er nodig om Loek te laten inzien waar zijn kwaliteiten en uitdagingen lagen en hoe deze ten volle te benutten. Een persoonlijk Insights Discovery profiel bood hierbij de nodige ondersteuning.

Op onze zevende en laatste afspraak trof ik een stralende Loek aan die zei: “Renata, ook al weet ik nog niet hoe alles gaat lopen, ik ga de toekomst met vertrouwen tegemoet”. Missie geslaagd: Loek was weer klaar voor de toekomst! Niet veel later ontving ik een foto van Loek als figurant in de film Michiel de Ruijter. Het is hem niet alleen gelukt om zijn verlangen naar de dood te omarmen, hij heeft ook het leven weer ten volle vastgepakt!

Loek: “Ik ben nu evenwichtiger en kan beter loslaten. Ik sta positiever in het leven en ben uiteindelijk blij met wat de organisatie-verandering mij heeft gebracht. Voor een ieder die hier ook moeite mee heeft of op een ander vlak vastloopt, zou ik zeggen, zoek hulp! Het kan je leven echt positief veranderen.”

Reactie vanuit de Gemeente Hollands Kroon

Anja van der Horst, Directeur Bedrijfsvoering, geeft samen met twee andere directieleden leiding aan de organisatieveranderingen binnen de Gemeente Hollands Kroon: “De rol van de gemeente verandert en we verwachten van onze inwoners een hogere mate van zelfredzaamheid. Als je dat van anderen verwacht, dan moet je daar zelf ook in investeren. Binnen Hollands Kroon heeft dat geleid tot een tweetal grote organisatieveranderingen. Als eerste het resultaatgericht werken. Inspanning alleen is niet genoeg, het is het resultaat dat telt. De tweede grote verandering was om verantwoordelijkheden daar neer te leggen waar ze thuishoren: bij onze professionals. Fouten maken is niet erg, zolang mensen daar maar van leren.
Deze veranderingen hebben een grote impact op onze medewerkers gehad. Medewerkers voelden zich in de steek gelaten. Het vangnet viel weg, er was geen leidinggevende meer die problemen voor of met hen oploste. Om medewerkers te ondersteunen bij deze veranderingen, hebben we zoveel mogelijk hulplijnen geboden. Maatwerk is hierbij een belangrijke voorwaarde: ieder mens is anders en heeft andere behoeften om mee te kunnen komen met alle veranderingen. Wat we gezien hebben, is dat veel medewerkers het verschrikkelijk moeilijk vinden om hulp te vragen. Voor ons als directie was het ook lastig. Wij hebben veranderingen ingezet en zakelijk gezien wilden we daar hard op sturen. Gevoelsmatig is het lastig om mensen te zien worstelen en dan niet te snel in te grijpen. Soms help je mensen juist door hen alleen te laten staan. Dan lossen ze het zelf op en daar groeien ze van. Ik ben Loek enorm dankbaar voor het delen van zijn verhaal. Ik vind het echt bewonderings-waardig om te zien welke ontwikkeling hij heeft doorgemaakt en dat hij zich nu open en kwetsbaar durft op te stellen om anderen te inspireren. Mensen durven vaak niet kwetsbaar te zijn uit angst niet goed genoeg te zijn. Mijn ervaring is dat kwetsbaarheid juist heel krachtig is. Durven toegeven dat je iets niet kunt of dat je hulp nodig hebt, brengt je juist dichter bij succes. Als je blijft doen alsof dan stokt de mens, het proces en de organisatie. In die zin gun ik iedereen een fusie of andere chaos. Het biedt mensen de kans zich te ontwikkelen en dat levert resultaat en werkplezier op.”

Reactie van Renata

Wat was het spannend om dit verhaal te vertellen. Zo’n persoonlijk verhaal blijft normaal gesproken natuurlijk binnen de vertrouwelijkheid van het traject. Loeks verhaal inspireert en ik ben blij dat hij het wilde delen. Het geeft een goed beeld van de impact die een organisatieverandering op een individu kan hebben. Het leerproces van Loek is uniek. Rouw en de dood bleken belangrijke thema’s voor hem. Tegelijkertijd is dit het verhaal van velen: veel mensen voelen een natuurlijke weerstand bij veranderingen en dat vraagt om persoonlijke groei. Vaak lukt dat op eigen kracht, soms is hulp van een professionele coach nodig. Ik ben bijzonder trots op Loek dat hij de moed heeft gehad om zijn persoonlijke beknelling te erkennen en nieuwe mogelijkheden te ontwikkelen. En het doet goed te zien dat het nu zo goed met hem gaat.

WIE Renata Boltendal

WAT Gecertificeerd en ervaren coach en trainer, begeleidt medewerkers en startende leidinggevenden, individueel of in teamverband. Haar missie: het bevrijden van menselijk kapitaal. Certificeringen: NLP, Transactionele Analyse, Systemisch Werk en Insights Discovery. Renata is gedreven, deskundig en sterk in het bouwen van een veilige werksfeer.

WAAROM Renata gelooft in de kracht van mensen. Persoonlijke ontwikkeling leidt tot zakelijke groei. Iedere organisatie biedt uitdagingen en het is een keuze om deze aan te gaan. Waar nodig loopt zij als professional een stukje mee. Dat biedt resultaat voor de coachee én is een verrijking van haar eigen leven.

  1. JOhan Berends Beantwoorden

    Mooi verhaal en goed om te delen. Veel organisaties, medewerkers, vakbonden en ondernemingsraden onderschatten de impact van reorganiseren voor vertrekkers én blijvers in een organisatie. De koppeling aan een soort van rouw-proces is herkenbaar voor mij ook.
    Je gehoord voelen ook als je iets anders en elders gaat doen is het allerbelangrijkste. Gehoord worden is faciliteiten bieden en het gesprek durven aangaan.

    Groet,
    JOhan Berends, OR-coach Metamorfase & WORonline

  2. Paul Scheffer Beantwoorden

    Prachtige ‘case’ Renata. Ik heb het met plezier en ontroering gelezen!

  3. Renata Boltendal Beantwoorden

    Beste Johan en Paul,

    Dank voor jullie reacties. En het klopt Johan: met luisteren naar iemands verhaal en het gesprek aangaan maak je hèt verschil. Het verandert niets aan de situatie, maar zeker wel hoe iemand zo’n verandering ervaart.
    Volgende week mag ik opnieuw een team begeleiden die in een fusieproces zitten en waarvan zeker is dat van een aantal teamleden afscheid wordt genomen. Fijn om daar een bijdrage aan te mogen leveren!
    Kleurrijke groet,
    Renata Boltendal

  4. Denise Janmaat Beantwoorden

    Mooi om te lezen wat Loek en jij, Renate, samen bereikt hebben. Je laat hiermee goed zien wat je doet en kunt. Met het persoonlijke verhaal van Loek is voelbaar hoe waardevol je werk is. Stoer dat hij het nu kan delen. Daar kunnen jullie allebei trots op zijn.

  5. Renata Boltendal Beantwoorden

    Dank je wel Denise. En we zijn zeker trots!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *