arrow-left-lightarrow-leftarrow-right-lightarrow-rightarrow-thin-left arrow-thin-right browser-search cup heart indicator laptop layers layout-4boxes layout-sideleft mail-heart mail map-pin mixer mouse nav paintbucket pencil-ruler phone picture play video
Insights On Topic

Ontwikkelingen in het onderwijs

Samen op zoek naar creatieve oplossingen
Tekst: MARJON VAN DER KRAAN

Er verandert veel in het onderwijs. Belangrijke thema’s zijn gepersonaliseerd leren (oftewel ‘leren op maat’) en het dalend leerlingenaantal. Beide thema’s hebben grote consequenties voor de organisatie en de leerkracht. Mano Pallandt, teamleider op het Dendron College in Horst vertelt hoe ‘zijn’ school hiermee aan de slag gaat en hoe hij Insights Discovery gebruikt om zijn team sterker te maken.

"Het voortgezet onderwijs staat voor een aantal grote uitdagingen. Een eerste uitdaging is dat de samenleving steeds meer verwacht dat het onderwijs aansluit bij de behoeften en talenten van de individuele leerling. Er is een duidelijke vraag naar gepersonaliseerd leren, maar de invoering ervan is ingewikkeld en kost veel tijd en geld. Er is ook geen blauwdruk. Dat betekent dat scholen hier zelf vorm aan moeten geven. Wel zijn er goede voorbeelden. Dit leren op maat heeft natuurlijk gevolgen voor iedereen die bij het leerproces is betrokken. De leerkracht zal flexibeler moeten gaan werken. Bijvoorbeeld door filmpjes te maken die ‘snelle’ leerlingen op YouTube kunnen bekijken, zodat hij extra aandacht kan besteden aan leerlingen die meer uitleg en/of begeleiding nodig hebben. De digitalisering kan het gepersonaliseerd leren ondersteunen: we moeten de mogelijkheden ervan veel beter gebruiken.

Principiële keuzes
Een tweede belangrijke uitdaging is het dalend aantal leerlingen. Minder leerlingen betekent minder inkomsten, terwijl je toch moet blijven zorgen voor een gevarieerd onderwijsaanbod en goede faciliteiten. Voor onze school betekent dit dat we met een kleinere directie, grotere teams voor de teamleiders en misschien wel met grotere klassen gaan werken. Als school moet je hierin principiële keuzes maken. Daar moet je het samen over hebben. Ook in het onderwijs worden zelfsturing, eigenaarschap, gelijkwaardigheid en gemeenschappelijke verantwoordelijkheid steeds belangrijker.

Werkdruk
Als teamleider bekijk ik samen met mijn team welke keuzes we binnen deze ontwikkelingen maken. Voor het leren op maat geldt bijvoorbeeld dat we de huidige leermethoden niet loslaten, maar op zoek gaan naar creatieve oplossingen: hoe combineren we deze methoden met een individuele benadering en persoonlijke aandacht? Mensen zijn wel bang dat de werkdruk toeneemt, maar ik denk dat gepersonaliseerd leren uiteindelijk juist voor werkdrukverlaging en meer plezier in het werk gaat zorgen. Het team kwam al met een aantal initiatieven, zoals www.meesterproject.nl en co-teaching. Als deze eenmaal ‘stevig staan’, gaat dat zowel de docent als de leerling ruimte geven. We onderzoeken de komende jaren ook andere ideeën. Zoals flipping the classroom, waarbij de leerling thuis voor de les online een instructiefilmpje bekijkt, zodat er in de les (bijvoorbeeld) meer tijd is om te oefenen. Om de teamleden mee te krijgen in deze en andere veranderingen, is het belangrijk dat het ‘waarom’ duidelijk wordt: wat zit er voor mij en mijn leerlingen in? Verder is het belangrijk dat we als directieteam het vertrouwen van de mensen hebben, dat duidelijk is vanuit welke waarden we willen werken en welk gedrag daarbij hoort, en dat we het goede voorbeeld geven.

“het is ook voor leerlingen goed om te weten
welke kleuren bij een docent horen; dan snappen ze zijn
manier van lesgeven beter”

Welke kleur?
Insights Discovery heeft ons als team sterker gemaakt. We begrijpen elkaar beter en er is meer verbinding. Er was al veel vertrouwen, maar de Insights profielen maken nog duidelijker waarom iemand reageert zoals hij reageert. Ze helpen ons om de verschillende teamleden in te zetten op die zaken waar ze goed in zijn en om gebruik te maken van elkaars sterke punten. We willen er echt samen mee verder: in onze samenwerking en communicatie, met persoonlijke en teamdoelen, in POP-gesprekken én in de dagelijkse praktijk richting leerlingen en ouders. Het is ook voor leerlingen goed om te weten welke kleuren bij een docent horen; dan snappen ze zijn manier van lesgeven beter en krijgen ze meer oog voor zijn kwaliteiten.

Motiveren en inspireren
Wat binnen het team beter kan, is de communicatie. Daar gaan we nu met behulp van Insights aan werken. Het Dendron is een grote school en docenten zien elkaar niet elke dag. Elkaar complimenten geven doen we goed, maar elkaar kritische feedback geven en aanspreken op gedrag vinden we moeilijk. Een groot deel van de communicatie verloopt via e-mail; dat is daar niet het meest geschikte medium voor. Als je je als organisatie wilt ontwikkelen en samen iets wilt neerzetten, moet je als team vaker bij elkaar gaan zitten. Dan heb je ook meer gelegenheid om een ander aan te spreken op zijn of haar gedrag. Klagen mag niet de bindende factor worden binnen de school. Het gaat er juist om dat we elkaar motiveren, inspireren en in mogelijkheden denken. En dat uitstralen naar onze leerlingen, voor wie we het uiteindelijk allemaal doen. Als organisatie mag je best eisen stellen aan je mensen. Dat ze zich aan afspraken houden en hun eigen verantwoordelijkheid pakken, in plaats van excuses te verzinnen en zaken op een ander af te schuiven. Het is dan heel belangrijk om zelf het goede voorbeeld te geven. Zonder goed voorbeeld geen teamontwikkeling."