arrow-left-lightarrow-leftarrow-right-lightarrow-rightarrow-thin-left arrow-thin-right browser-search cup heart indicator laptop layers layout-4boxes layout-sideleft mail-heart mail map-pin mixer mouse nav paintbucket pencil-ruler phone picture play video
Insights On Topic

Kuifje in medialand

Van de dorre hoogte van hiërarchie naar de vruchtbare vallei van coaching
Tekst: SIEGFRIED DE CUYPER | Illustraties: MAARTEN PATHUIS
Mijn iPhone trilde op de ontbijttafel en zorgde voor golfjes in mijn dampende kop koffie. ‘Chris T.’ verscheen er op het scherm. ‘Zo vroeg al’, dacht ik, maar met een glimlach nam ik het gesprek aan.
“Goeiemorgen Chris, wat een verrassing. Dat is een tijd geleden.”
“Goeiemorgen Siegfried. Inderdaad. Stoor ik?”
“Nee hoor, Chris. Zeg het maar.”
“Oké, dan val ik met de deur in huis. Ben je vrij voor een opdracht?”
“Beste Chris, je weet toch dat ik al meer dan vijf jaar geen interim opdrachten aanvaard. Coaching en training, daar mag je me voor bellen.”
“Weet ik. Maar het is een speciale opdracht. Een regionale televisieomroep zoekt een coach die het vuur weer aanwakkert in een uitgebluste organisatie.”
 Het gesprek duurde nog wel even. De conclusie: ik bezweek. Al had ik me nog zo stellig voorgenomen geen opdrachten als changemanager meer te aanvaarden, de woorden ‘televisie’ en ‘coach’ trokken me over de streep.
 Zo kwam het dat ik twee weken later – op 1 juli, de dag waarop ik op vakantie zou zijn gegaan – tegenover het voltallige personeel van omroep X zat. Links en rechts van mij de leden van de Raad van Bestuur; strak in het pak en met ernstige gezichten. Een van hen stelde mij voor als de nieuwe algemeen directeur.

De dagen daarvoor had ik me Kuifje in Medialand gevoeld; klaar voor een spannend nieuw avontuur. Dat gevoel verdween snel. Er lag een deken van vijandig wantrouwen over deze groep. Een kille nevel, zoals je die langs onherbergzame bergflanken kunt ervaren.

De bergflanken van een hiërarchische organisatie, met Controle als hoofdstad. Ik rilde. Geen greintje enthousiasme was er te bespeuren. Enkel onrust, onverschilligheid en achterdocht. Als er een nooduitgang was geweest, was ik meteen gevlucht.

De eerste dagen werd het er niet beter op. Integendeel. Hoe ik mij ook opstelde, ik zag alleen verkrampte medewerkers. Geen greintje begrip. Ze zaten allemaal al te lang gegijzeld in een sfeer van toezicht, regels en macht. Verstoken van erkenning, respect en de mogelijkheid om zelf het initiatief te nemen. Roddel was hun enige verweer.

“Na twee weken kwam de Che Guevara in mij naar boven”

Na twee weken kwam de Che Guevara in mij naar boven. Ik zou deze groep bevrijden en leiden naar de vruchtbare vallei van Coaching. Dat werd mijn missie. Maar hoe ging ik dat doen? Ik bedacht een plan, een route, met Insights Discovery als mijn gids, mijn onmisbare sherpa.

Vijf weken lang bood ik het voltallige personeel een luisterend oor. In een rustig kantoor, weg van alle drukte, trakteerde ik elke medewerker op een babbel van minstens anderhalf uur. Ik noemde het kantoor mijn groene kamer, omdat ik er handig switchte tussen de rollen van bemiddelaar, supporter en coördinator. Mijn doel was duidelijk: respect tonen, empathie uitstralen en op die manier vertrouwen winnen. De eerste bezoekers kwamen schoorvoetend en met angstige gezichten binnen. Tijdens mijn inleidende praatje deed ik dan ook mijn best om hen gerust te stellen. Maar ik liet geen twijfel bestaan over ons reisdoel en alle uitdagingen die op ons pad zouden komen. Wanneer ik vroeg “Hoe voel jij je nu?” waren ze overduidelijk verbaasd. Maar die verbazing maakte snel plaats voor de bereidheid om te delen. Vanaf dat moment luisterde ik gefocust naar hun relaas. Daarbij maakte ik aantekeningen in een notitieboekje, ter voorbereiding op mijn rol van observator.

“Kennis, drive en ervaring: het was er allemaal, maar lag verborgen onder een dikke laag stof”

Lieten de medewerkers aan het begin van het gesprek nog duidelijk merken anderhalf uur wel heel erg lang te vinden, aan het eind ervan vonden ze dit veel te kort: ze hadden nog zoveel meer te vertellen. Sommigen vroegen of ze later nog eens terug mochten komen; een verzoek waar ik doorgaans aan voldeed. Uiteraard wist ik dat ze bij het verlaten van mijn kamer, die zij al snel ‘de biechtstoel’ noemden, werden aangeklampt door collega’s om verslag uit te brengen. Toen ik meerdere gesprekken had gehad, zag ik dan ook de stress en angst van de gezichten verdwijnen en plaatsmaken voor ontspanning en rust.

De afdaling van de kille hoogvlakte naar warmere plaatsen vorderde gestaag. Mensen kwamen met plezier ‘op audiëntie’ en begonnen zich voor te bereiden. Al snel ontdekte ik dat er heel wat competentie aanwezig was in de organisatie. Kennis, drive en ervaring: het was er allemaal, maar lag verborgen onder een dikke laag stof.

Eind augustus rondde ik de gesprekken af. Ik ging dagelijks even langs op elke afdeling en begroette dan iedereen met zijn of haar voornaam. Zo liet ik zien dat ik goed naar mijn reisgezellen had geluisterd en aandacht voor hen had. De vorige algemeen directeur kende de namen na meer dan tien jaar nog niet, zo werd mij verteld.

“Ik reageerde niet meteen, hoewel de beslisser in mij maar wat graag maatregelen had willen nemen”

Met twee volgeschreven notitieboekjes vertrok ik in de laatste week van augustus alsnog naar Portugal, waar ik in de schitterende Dourovallei in alle rust het vervolg van mijn route kon uitstippelen. Vóór mijn vertrek had ik aangekondigd dat ik op 17 september het voltallige personeel zou informeren over mijn plannen en de weg die we gezamenlijk gingen inslaan. Zo combineerde ik mijn rol van observator met die van hervormer en beslisser.

Toen ik na een week terugkwam, voelde ik meteen weer koude briesjes van onrust, ongeloof en ongeduld, aangewakkerd door enkele saboteurs die zich veiliger voelden in de oude cultuur en geen heil zagen in wat zij ‘het afglijden naar een softe aanpak’ noemden. Ik reageerde niet meteen, hoewel de beslisser in mij maar wat graag maatregelen had willen nemen.

De medewerkers telden de dagen af tot 17 september. Ik had de setting voor mijn presentatie zorgvuldig uitgekozen: een gezellige ruimte waar bestuur en medewerkers door elkaar zaten en ik als motivator en inspirator op het podium stond. Ik droeg een bruine broek, een wit overhemd en een Kuifjesblauwe trui, startte met de tune van een Kuifjefilm en gaf mijn presentatie de titel van een Kuifjeverhaal dat in medialand speelt: De juwelen van Bianca Castafiore. Het is het enige verhaal in de reeks zonder slechteriken, waarin Kuifje een einde maakt aan een lange reeks misverstanden en valse verdachtmakingen. Het was immers aan mij om korte metten te maken met de hardnekkige overtuigingen, te snelle oordelen en verdachtmakingen die binnen dit bedrijf een zo negatieve uitwerking hadden op de werksfeer en resultaten. Mijn optreden als Kuifje viel in goede aarde en tijdens de gezellige, informele borrel achteraf merkte ik dat de medewerkers steeds enthousiaster werden. Ze waren klaar voor een reis die eigenlijk al was begonnen.
Vanaf die dag voelde ik me niet langer de eenzame gids die een onwillige groep de weg wees, maar veel meer de coachende gezel die zijn medereizigers wees op al het moois dat de route naar de Vallei van Coaching te bieden had. Verrassende paden met uitzichten over bloeiende velden vol Vertrouwen en Transparantie. Avontuurlijke weggetjes die je in overleg en in wisselende samenstelling kon inslaan, om uiteindelijk te belanden bij een oase van gerust delen en individueel groeien. Dit alles in het belang van de totale organisatie en gericht op kwaliteit in de breedste zin van het woord.

“Het duurde niet lang voordat ze allemaal een aardig woordje kleurentaal spraken”

In de weken erna kozen enkele saboteurs voor een uitzichtloze guerrillastrijd, nadat ze zich hadden gerealiseerd dat hen de pas was afgesneden naar hun bolwerk van controle. Ik nam mijn verantwoordelijkheid en werd in mijn streven om deze saboteurs te neutraliseren tot mijn voldoening gesteund door de interne organisatie. Een aantal van hen werd ontslagen, een aantal koos zelf voor een andere organisatie. Dat bracht nog meer rust en vertrouwen in de groep.

In de periode die volgde speelde ik een dubbelrol. Dan weer was ik de kameleon die bedachtzaam de kleur aannam waar de situatie om vroeg (en dit zoveel mogelijk onopvallend, zodat de mensen ook zelf leerden om coachend aan te sturen). Dan weer was ik de trainer/coach die het voltallige personeel in groepjes van tien tot twaalf mensen de verrassende kleurentaal van Insights Discovery leerde. Iedereen was verrast over hoe goed ze elkaar met behulp van deze taal leerden kennen. Het duurde dan ook niet lang voordat ze allemaal een aardig woordje kleurentaal spraken. Het was leuk om te horen hoe ze elkaar onomwonden, maar zonder de ander te veroordelen, aanspraken op hun kleur en hoe de discussies steeds kleurrijker werden.

Ik kon de weelderige geuren van de vruchtbare Valei van Coaching steeds beter ruiken. Uiteraard kwamen er zo nu en dan wolken overdrijven, die de pret dreigden te bederven. Dan was het belangrijk om op je hoede te zijn en vooral niet te snel de rol van beslisser aan te nemen.

“Ik had hen leren zwemmen, met hard opgeblazen zwembandjes. Nu liet ik langzaam de lucht uit de bandjes lopen”

De medewerkers wisten dat mijn tijd als gids gelimiteerd was en naarmate mijn vertrek naderde, nam hun onrust toe. Ik had hen leren zwemmen, met hard opgeblazen zwembandjes. Nu liet ik langzaam de lucht uit de bandjes lopen. En zie, ze zwommen op eigen kracht, maar beseften dat nog niet. De gedachte dat ze zonder mijn steun zouden afdrijven of zinken, maakte hen angstig. Daarom bereidde ik de periode ‘na mij’ grondig voor. Ik maakte een fictief Insights-profiel van de persoon die mij zou opvolgen en zorgde ervoor dat ik nauw werd betrokken bij de selectie. Samen met mijn crew (zoals ik het managementteam noemde) maakte ik een gedetailleerde routebeschrijving. Zo zorgde ik ervoor dat de nieuwe reisleider vanaf dag 1 de goede kant op ging en zich op de juiste mijlpalen richtte. Dit was bovendien mijn manier om de nieuwe coachingcultuur te borgen.

Het was ook belangrijk dat ik mijn opvolger op de hoogte bracht van de weg die we als groep hadden afgelegd en van de vele veranderingen die hier het gevolg van waren. Zo was de organisatiecultuur grondig gewijzigd. De schotten tussen de verschillende afdelingen waren verdwenen en men werkte nu samen in wisselende kleine groepen. Gezamenlijk bouwden we als enthousiaste pioniers aan een nieuwe omgeving. Dat resulteerde in een fris nieuw logo, originele en gedurfde programma’s en een nieuwe opnamestudio. Ook verkenden we de voor ons nieuwe wereld van ‘online’. Kortom: in de Vallei van Coaching onderging de organisatie een bonte metamorfose.

Inmiddels is de nieuwe man aan boord. Schouder aan schouder droegen we zorg voor de overdracht van taken, zolang de organisatie dat nodig had. Nu kan ik zelf genieten van de rust in de oase. Want één ding is zeker: een tocht als deze vergt energie. Je weg gaat immers niet over geplaveide paden. Leuk is dat als ik mijn tv op 8 zet, ik de verrichtingen van mijn team kan volgen. Mijn volgende avontuur als Kuifje zal zeker een rustiger avontuur worden. Maar…

Mijn iPhone trilt. ‘Chris T.’ verschijnt er op het scherm. Zal ik het gesprek wel aannemen?

WIE Siegfried De Cuyper

WAT  Executive, hands on coach met praktische bedrijfservaring. Het is zijn passie om organisaties in hun geheel en individuen in het bijzonder, te begeleiden en te sturen bij een duurzame en waarde(n)volle groei. Siegfried vindt het belangrijk om een gezond evenwicht te creëren tussen persoon en organisatie.

WAAROM Omdat mensen onmisbaar zijn en aandacht en respect verdienen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *